Wanneer ik terugkijk op de jaren '60, '70 en '80, waren het roerige      
jaren, maar ook veiliger jaren. Wij hadden de pech  - of geluk? - dat
we er bijna 13 jaren over deden om vier kinderen te krijgen. In die
tijd 'kreeg' je ze, er was geen sprake van 'nemen'. Het prettige was
dat je voor iedere pasgeborene tijd had; de groten gingen naar school.
Minder leuk was dat je járen in de luiers zat. Letterlijk, want we
gebruikten katoenen luiers, hónderden, duizenden zijn er in die jaren
uitgekookt, wel of niet in groene zeep, afhankelijk van de staat van de
huidjes van de billen van de baby's. We hadden namelijk Spock!

Spock was in de jaren 60 hét handboek voor verzorging en opvoeding van
baby's en kleuters; op ieder gebied, van onduidelijke rooie vlekjes tot drift-
buien. HET boek gaf een antwoord, dat je zelf vrij kon interpreteren. Naast en
met Spock leefden we in een meer verzuilde samenleving. Dat betekende dat je
ergens bij hoorde. Je leefde volgens de zuil waarin je je bevond, waar bijvoor-
beeld een kerk bij hoorde. Of geen kerk, dan was dat neutraal. Wij leefden in een neutrale en dat was je eigen omgeving: je moeder, schoonmoeder, broers of zussen, je volgde eigenlijk automatisch hun manier van omgaan met de kinderen. Niks cursussen. Eigenlijk vrij beperkt. Er was weinig of geen agressie op straat, de achterdeur bleef open en de kinderen speelden vrij buiten, bouwden hutten en voetbalden.  En, er was sociale controle.

In de jaren daarop werd alles anders. Je had meer geld te besteden, de jongeren kregen meer zakgeld, kochten luxe spulletjes, en moeders gingen werken. En ook de tv kwam er! Nozems, provo’s, hippies, dolle Mina’s, zij brachten allemaal een lossere houding in de opvoeding. Peuterspeelzalen kwam er en gelijke arbeid en loon voor vrouwen en mannen werd er geëist. Onze kinderen groeiden daarmee op en de meeste ouders gingen daar bewust of onbewust in mee. Onze kinderen volgden dat voorbeeld en moeders (waaronder ik) eisten terecht meer tijd voor zichzelf. Het ouderwetse gezin hield min of meer op te bestaan en er onstonden nieuwe vormen, die heel goed functioneerden.

Als ik nu terugkijk op die vijftig jaren, waren het al met al enorm uitdagende jaren met ervaringen, die ik voor geen goud had willen missen en die mij nu gebracht hebben tot een zelfstandige oma, met drie prachtige, opgroeiende kleinzoons.

Lonk van der Horst, oma van 3 kleinzoons (6, 8 en 23 jaar).